Baan Dam - ngôi chùa Đen nổi tiếng ở Chiang Rai

Chiang Rai là một thành phố phía Bắc của Thái Lan và rất nổi tiếng với những ngôi chùa kỳ lạ. Bên cạnh ngôi chùa có một màu Trắng hoàn toàn với vẻ đẹp tinh khôi thì có luôn cả chùa Đen và Chùa Xanh. Chùa Đen thực chất là một khu phức hợp của gần 40 ngôi nhà được thiết kế lấy màu đen làm chủ đạo. Đây đồng thời còn là một bảo tàng, nơi trưng bày rất nhiều món đồ độc đáo sưu tập của nghệ nhân quốc gia Thái Lan - Thawan Duchanee.

Chiang Rai: Bên cạnh Chùa Trắng có Chùa Đen

Chùa Đen Baan Dam Chiang Rai Thái Lan

Chùa Đen Baan Dam Chiang Rai Thái Lan

Nhắc tới Chiang Rai thì người ta nghĩ ngay tới ngôi chùa Trắng (Đền Trắng) nổi tiếng Wat Rong Khun với vẻ đẹp tinh khôi lấp lánh ánh bạc. Tuy nhiên bên cạnh Chùa Trắng thì còn có Chùa Đen và còn có cả Chùa Xanh chỉ cần đứng vào là “auto” có hình đẹp.

Bài viết hôm nay tôi xin giới thiệu tới các bạn đôi dòng về chùa Đen (Baan Dam), một công trình ấn tượng đối lập với Chùa Trắng mà tôi đã có dịp ghé qua trong chuyến đi hôm trước.

Black Temple tức Chùa Đen, hay còn được gọi là Nhà Đen (Black House). Đây cũng chính là  bảo tàng Baan Dam - thuộc sở hữu của nghệ nhân Thawan Duchanee. Công trình này bắt đầu được xây dựng từ những năm cuối thế kỷ 20.

Chùa Đen là một khu phức hợp trong đó có một phần như là studio nghệ thuật, một phần là bảo tàng, một phần là nhà. Công trình là một sự pha trộn giữa thiết kế của các tòa nhà truyền thống phía bắc Thái Lan xen kẽ với một số thiết kế hiện đại kỳ lạ. Tổng cộng nó có tới gần 40 ngôi nhà với hình dạng và kích cỡ khác nhau rải rác xung quanh khu vườn yên tĩnh rộng tới 160.000m2. Hầu hết chúng đều được thiết kế với những đường cong mềm mại, duyên dáng và được chạm trổ tinh xảo trên các đà – kèo – cột bằng gỗ tếch. Bề ngoài, nó, vẫn là thiết kế với những tấm mái dốc thường thấy của các ngôi chùa Thái Lan hay Lào. Toàn bộ công trình này lấy màu đen làm chủ đạo với chủ đề đối ngược hoàn toàn với Chùa Trắng. Baan Dam được ví như là một bức chân dung đầy nghệ thuật về địa ngục mang đến cho người xem rất nhiều cảm xúc.

Trong tiếng Thái, “Baan” có nghĩa là “nhà” hoặc nhà và “Dam” có nghĩa là “màu đen”, tức là ngôi nhà đen. Đôi khi, Baan Dam cũng được gọi là “Ngôi đền Đen” hoặc “Chùa Đen” vì tòa nhà chính của khu phức hợp này có vẻ ngoài giống như 1 ngôi chùa. Tuy nhiên sẽ không thật chính xác khi mô tả Baan Dam là một ngôi đền. Dù vậy, khách du lịch vẫn gọi đây là Chùa Đen.

Chùa Đen (Baan Dam) bức chân dung đầy nghệ thuật về địa ngục

Chùa Đen - nơi trưng bày các bộ phận của động vật đã chết

Chùa Đen - nơi trưng bày các bộ phận của động vật đã chết

Nếu ai lần đầu tiên đến với Chùa Đen - Bảo tàng Baan Dam thì sẽ vô cùng ngạc nhiên và choáng ngợp bởi sự kỳ quái của công trình này. Tại đây người ta có thể nhìn thấy nào xương voi, da rắn, gạc nai, sọ trâu nước… được trưng bày khắp nơi.

Hầu hết mọi thứ trưng bày ở Chùa Đen đều là xương thật của động vật và được bày trí một cách nghệ thuật.

Du khách đến đây tham quan và chiêm ngưỡng sẽ có một sự xung đột của cảm xúc: có sự đánh giá cao về nghệ thuật nhưng cũng dấy lên cảm giác không được thoải mái. Tuy vậy, đây là cách giải thích của Thawan Duchanee - tác giả của công trình này về triết học Phật giáo (đã gây ra nhiều tranh cãi trong những năm qua) trong những trưng bày của ông:

“Những trưng bày này đại diện cho sự đau khổ mà Đức Phật đã thấy, da và xương động vật là biểu thị cho bệnh tật, tuổi già và cái chết mà Đức Phật đã chứng kiến ​​trong chuyến đi của mình”.

Nghệ sĩ Thawan Duchanee - tác giả của bảo tàng này là một nghệ nhân quốc gia nổi tiếng của Thái Lan. Ông từng đoạt nhiều giải thưởng trong và ngoài nước một người luôn mong muốn giữ gìn và truyền bá những tài hoa của người xưa. Thawan Duchanee sinh ra ở tỉnh Chiang Rai năm 1939. Ông theo học về nghệ thuật ở Bangkok và Amsterdam. Thawan Duchanee là người đã từng có nhiều tác phẩm nghệ thuật gây tranh cãi, đặc biệt là một số tác phẩm đầu tay của ông đã gây sốc đối với 1 quốc gia còn nhiều tư tưởng truyền thống như Thái Lan. Ông có 1 số tác phẩm là các bức tranh tường có mặt tại một số đại sứ quán Thái Lan ở nước ngoài.

Với Baan Dam, ông đã dùng tài sản của mình đến từ các tác phẩm đoạt giải thưởng hay tiền bán các sản phẩm để làm nên Chùa Đen và mở cửa cho công chúng tham quan. Tại đây ông tạo ra một bộ sưu tập ấn tượng về da, xương, răng và phân loại của một loạt các động vật. Các xác động vật được sắp xếp một cách phức tạp, đầy nghệ thuật. Bên cạnh đó, nơi đây cũng trưng bày nhiều tác phẩm nghệ thuật cổ hay các nông cụ từ xa xưa, cối giã gạo, sàng nia, thúng mủng… Nhiều món đồ tinh xảo có từ thời Ayutthaya. Nhiều món đồ cũng được xử lý bóng loáng ghép thành bàn ghế.

Chùa đen Baan Dam Chiang Rai và bộ sưu tập ấn tượng

Bộ sưu tập ấn tượng

Một số điểm tiêu biểu trong khu phức hợp:

Ngôi đền chính của công trình là là một tòa nhà lớn bằng gỗ. Mái nhà màu đen có các điểm kim loại cong nhô ra từ hai bên. Bên trong tòa nhà cũng bằng gỗ, được chạm khắc tỉ mỉ. Ở trung tâm có một chiếc bàn gỗ dài với những chiếc ghế dài ở hai bên được lót bằng da rắn.

Một túp lều khác được thiết kế giống như một bảo tháp với một căn phòng hình tròn, được lót bằng những chiếc ghế làm từ sừng trâu và da. Trung tâm là một bộ da cá sấu khổng lồ, sơn màu đen và được bao quanh bằng rất nhiều nến. Căn phòng này được thiết kế có tiếng vang và khuếch đại âm thanh.

Tuy nhiên, kiến ​​trúc hấp dẫn và tàn bạo nhất có thể kể đến là tòa nhà có hình chiếc tàu ngầm. Giống như hầu hết các tòa nhà ở đây, nó không mở cửa để vào nhưng các cửa sổ có ánh sáng lọt vào và du khách có thể xem được những gì được trưng bày bên trong: giống như một phòng tra tấn.

Bên cạnh các ngôi nhà trong khu phức hợp là nơi trưng bày các bức tranh và tác phẩm nghệ thuật, trong đó có một bàn tay được đóng dấu của nghệ nhân Thawan Duchanee. Nhiều tác phẩm nghệ thuật lưu niệm cũng được bán tại đây.

Với trên dưới 25 năm dày công sưu tập và xây dựng của người nghệ nhân tâm huyết, giờ đây Baan Dam được xem như một bảo tàng Nghệ thuật Dân gian khổng lồ. Vì giá trị của bản thân nó, bảo tàng Baan Dam trở thành một điểm đến thường xuyên cho học sinh các trường đến tham quan, tìm hiểu thực tế. Nhiều khách du lịch phương Tây cũng tìm đến đây tham quan.

Mặc dù công trình được mở cửa cho tham quan nhưng 1 số chỗ vẫn hạn chế khách du lịch ghé vào, cụ thể là một ngôi nhà (căn phòng) có hình dáng như con cá voi - là nhà ở/ phòng ngủ của nghệ nhân Thawan Duchanee.

Hướng dẫn đi chùa Đen (bảo tàng Baan Dam) ở Chiang Rai

Du khách đi tham quan Chùa Đen (bảo tàng Baan Dam) có thể khởi hành từ 2 điểm, từ Chiang Rai hoặc từ Chiang Mai.

Từ Chiang Rai: Chùa Đen cách trung tâm thành phố Chiang Rai khoảng 10 km. Du khách có thể đến đây bằng taxi/ grab/ songthaew hoặc thuê xe máy, xe đạp.

Nếu tự đi thì đi đường đến sân bay > qua sân bay Chiang Rai > đi thẳng đến Công ty TNHH Nhà máy bia Singha bên tay trái và rẽ trái tại Soi 1> Đi thẳng khoảng 3km để đến Chùa Đen. Bạn cũng có thể nhờ thêm sự hỗ trợ của GPS để định vị.

Trên đường đến đây, nếu bạn hỏi đường từ người dân địa phương thì nên dùng tên tiếng Thái (Baan Dam) để hỏi thay vì dùng tên tiếng Anh (Black House hay Black Temple).

  • Địa chỉ: 414 Baandam Nanglae ​​Moo 13 Tumbol Nanglae, Mueang, Chiang Rai 57100 Thái Lan
  • Số điện thoại liên lạc: (66) 053-705-834, (66) 89-767-4444
  • Trang web: http://www.thawan-duchanee.com/
  • Mở cửa từ 9:00 am - 12:00 am và 13:00 -17:00

Thời điểm tốt nhất để khởi hành đi quan là khoảng từ 8:00 - 9:00 (tầm 9:00 tới nơi là hợp lý).

Nên kết hợp đi Chùa Đen với chùa Trắng hoặc tranh thủ đi luôn 3 chùa: Chùa Đen - Chùa Trắng - Chùa Xanh. Trong trường hợp bạn khởi hành từ Chiang Mai thì bạn có thể kết hợp đi Tour tham quan chùa Trắng và chùa Đen (Chiang Rai) 1 ngày. Xe sẽ đưa đón khứ hồi đi Chiang Mai - về Chiang Mai nên bạn không cần phải lo lắng về phương tiện đi lại. Ngoài ra cũng có thể chọn cách này để đỡ 1 phần chi phí cho việc đi lại lên Chiang Rai. Tức là bạn tham gia tour và buổi chiều không quay về Chiang Mai mà bắt taxi tiến vào trung tâm thành phố Chiang Rai và ở lại đây.

Ngân Hoàng