Chùa Nam Nhã Cần Thơ - ngôi chùa có nét kiến trúc thanh nhã

Là một trong những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng của Cần Thơ, nằm gần sông Bình Thủy, chùa Nam Nhã Cần Thơ hiện lên như một công trình mang dấu ấn của thời gian. Ngôi chùa với lối kiến trúc độc đáo được xây dựng cách đây hàng trăm năm, sẽ là điểm du lịch không thể bỏ qua khi đến với mảnh đất Tây Đô này.

Xung quanh tên gọi chùa Nam Nhã

Chùa Nam Nhã Cần Thơ lúc đầu có tên là Nam Nhã Đường. Tuy nhiên khi nhân đạo Minh Sư du nhập vào, chùa được đổi tên thành chùa Minh Sư. Sau này trải qua nhiều biến động của lịch sử chùa được lấy tên chính thức là chùa Nam Nhã cho đến này nay.

Chùa Nam Nhã nằm ở số 612 đường Cách Mạng Tháng Tám, phường An Thới, quận Bình Thủy, Tp. Cần Thơ. Nằm ngay trung tâm TP. Cần Thơ nên việc khách du lịch tiếp cận vô cùng dễ dàng. Chùa Nam Nhã cách đình Bình Thủy khoảng 200m qua cây cầu Bình Thủy, cách nhà cổ Bình Thủy khoảng 1km và chỉ mất khoảng 6 km là đến với bến Ninh Kiều.

Cổng vào chùa Nam Nhã Cần Thơ

Cổng vào chùa Nam Nhã

Chùa Nam Nhã được hình thành như thế nào?

Chùa Nam Nhã Cần Thơ được xây dựng vào những năm cuối thế kỷ XIX. Lúc đầu nơi đây là một ngôi chùa hành hương của những người theo đạo Phật của người dân trong vùng. Sau đó một tiệm thuốc bắc được xây dựng thêm trong khuôn viên chùa để bốc thuốc chữa bệnh miễn phí cho người dân đến đây. Tuy nhiên hoạt động sâu xa của chùa Nam Nhã, là nơi hoạt động cách mạng bí mật của các chiến sĩ yêu nước.

Vào Năm 1895 ông Nguyễn Giác Nguyên nhân đạo Minh Sư gia nhập vào chùa và đổi tên Nam Nhã Đường thành Minh Sư. Vì thế chùa Nam Nhã ngày nay còn được biết đến là chùa Minh Sư.

Ban đầu chùa được xây dựng đơn sơ với 3 căn nhà nhỏ cột gỗ mái ngói bình thường. Đến năm 1905, chùa được xây dựng lại rộng rãi hơn với 5 gian 2 chái. Mãi đến năm 1917, chùa mới có kiến trúc như ngày hôm nay.

Trước đây khi mà các phong tròng yêu nước do các nhà nho như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh thành lập các hội, các phong trào như: Phong trào Đông Du, phong trào Duy Tân, Minh Tân Cách Mạng, Minh Tân Công Nghiệp… Đưa các học sinh ra nước ngoài học. Chủ trương của các nhà nho yêu nước thời ấy là chống lại chính sách ngu dân của Pháp, lúc ấy chùa Nam Nhã do ông Nguyễn Giác Nguyên cùng những người cộng sự của mình đã xây dựng hậu phương vững chắc cho phong trào yêu nước của nhà nho Nguyễn Trần Hiến trong phong trào Đông Du trong tỉnh.

Tháng 3/1913 Cường Để vào trong Nam để hoạt động phong trào Đông Du. Ông đã tá túc lại chùa Nam Nhã. Trong thời gian ấy ông cùng cụ Nguyễn Giác Nguyên bàn những kế hoạch để phát triển phong trào. Sau khi ông đi, hoạt động của các người yêu nước trong chùa bị phát hiện. Cụ Nguyễn Giác Nguyên bị bắt, kể từ đó chùa đóng cửa.

Về sau, khi cụ Nguyễn Giác Nguyên được thả, chùa mở cửa hoạt động tôn giáo bình thường tuy nhiên luôn bị theo dõi nên không thể hoạt động cách mạng được. Khoảng năm 1917, chùa khởi công xây dựng lại chính điện. Cũng trong năm ấy cụ Nguyễn Giác Nguyên qua đời.

Giai đoạn 1925 - 1955 cụ Phan Bội Châu và Cường Để lần lượt bị bắt,  phong trào Đông Du yếu dần và tan rã. Chùa Nam Nhã dừng lại hoạt động cách mạng. Cũng kể từ đó chùa mở rộng cửa tu hành cho những ai muốn nương tựa của Phật.

Khuôn viên Chùa Nam Nhã Cần Thơ

Chùa Nam Nhã Cần Thơ

Chùa Nam Nhã Cần Thơ và những nét kiến trúc độc đáo

Chùa Nam Nhã Cần Thơ được xây dựng trong giai đoạn cuối thế kỷ 19, khi chính quyền Pháp ngày càng mở rộng và cai trị Nam Kỳ Lục Tỉnh. Do đó kiến trúc đâu đó bị ảnh hưởng ít nhiều.

Chùa được xây dựng trong khuôn viên rộng kéo dài ra tận sông Bình Thủy. Trong khuôn viên chùa có các cây cổ thụ rộng lớn như cây tùng, cây bách, cây trắc bá diệp. Ngoài ra trong khuôn viên của chùa có những hàng cây cảnh được cắt tỉa công phu với nhiều hình thù ấn tượng.

Cổng tam quan gồm 1 cổng chính, sơn màu vàng trên mái có các hoa văn trông giống như hoa văn trang trí chùa của người Khmer Nam Bộ. Trước cổng ra vào có để tên chùa bằng chữ Hán “Nam Nhã Đường”. Hai bên cột của cổng tam quan là 2 câu đề bằng chữ Hán được phiên dịch qua chữ việt như sau “Nam Địa độ nguyên nhân, bát nhã cầm thinh thông giáo lộ” và “Nhã đình chiêu thiện khách, bồ đề thọ ảnh cái thiền môn”.

Hai câu đồ này có ý nghĩa muốn hướng con người đến cửa Phật để tu hành hướng thiện, như nghĩa bóng của 2 câu đồ này là đang chiêu mộ nhân tài về nơi đây để bàn kế sách cứu nước.

Sân chùa rộng ngoài được che chắn bởi những hàng cây cổ thụ lâu năm, thì còn được trang trí bằng những cây cảnh sinh động, ngoài ra chính giữa sân chùa là hòn non bộ cao khoảng 2m, kèm theo 2 cột đèn chiếu sáng sân vào ban đêm.

Không gian tươi mát ở chùa Nam Nhã

Khuôn viên chùa trang trí bằng nhiều cây cảnh sinh động

Không giống như những ngôi chùa khác như thường thấy, chùa Nam Nhã không có cầu thang đối diện chính điện. Muốn lên chính điện phải đi cầu thang ở 2 bên.  Chùa được sơn màu vàng trông rất cổ kính, mái lợp ngói âm dương. Trên đỉnh mái có hình lưỡng long tranh châu, ở mỗi hàng cột phía bên ngoài được tạo thành hình vòng cung trông giống như kiến trúc của Pháp, phía trên tường được trang trí những hoa văn nổi, nhìn xa xa như 2 con mắt thần vô cùng ấn tượng.

Ngôi chùa được thiết kế theo lối kiến trúc 5 gian, với gian chính thờ tam giáo đồng nguyên đó là Phật Thích Ca, Khổng Tử và Lão Tử điều được tạc bằng đồng. Bộ ba tôn giáo này được thờ chung với ý nghĩa cho dù là đạo giáo nào cũng điều muốn con người hướng thiện, tránh tà.

Trong chính điện của chùa có bàn thờ của cụ Nguyễn Giác Nguyên và Lịch Đại tổ sư. Trấn đàn hộ pháp Bùi Hữu Xanh và nhà thơ Bùi Hữu Nghĩa được thờ đối diện bàn thờ tam giáo đồng nguyên, các gian còn lại thờ các vị đã từng trụ trì ngôi chùa theo thứ tự nam tả nữ hữu.

Hai bên ngôi chùa chính điện là có 2 nhà dành cho những người tu hành tá túc nơi đây, nam 1 bên và nữ 1 bên. Phía sau là khu vườn nơi đây có mộ của những người yêu nước và những người xây dựng ngôi chùa này theo năm tháng.

Chính điện chùa Nam Nhã

Cầu thang 2 bên dẫn vào chính điện chùa

Phương tiện di chuyển đến chùa Nam Nhã Cần Thơ

Từ trung tâm thành phố Cần Thơ (bến Ninh Kiều), để đi chùa Nam Nhã bạn chỉ mất 6km để di chuyển theo quốc lộ 91.  Khi di chuyển đến ngay cầu Bình Thủy là đã đến với chùa Nam Nhã. Có rất nhiều phương tiện để bạn lựa chọn như xe đạp, xe máy, taxi, xích lô… Điều bạn cần là làm sao để di chuyển xuống Cần Thơ này.

Ngày nay chùa Nam Nhã Cần Thơ không chỉ là một nơi hành hương mà còn là một điểm tham quan ý nghĩa để cùng nhìn về lịch sử hào hùng của dân tộc.

Đức Huy