Khám phá nhà thờ Mằng Lăng – nhà thờ cổ nhất Việt Nam

Mang trong mình lối kiến trúc Gothic châu Âu đặc sắc có một không hai dải đất duyên hải miền Trung. Nhà thờ Mằng Lăng của đất Nẫu Phú Yên đang là cái tên được tìm kiếm rất nhiều trong những chuyến du lịch tại vùng đất mới. Vùng đất của danh gọi “tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” và “bức tranh của những điều mới mẻ”.

Vây nhà thờ Mằng Lăng ở đâu? Nhà thờ Mằng Lăng như thế nào? Nhà thờ Mằng Lăng gì đặc biệt? Hãy cùng Trippy.vn về Phú Yên để khám phá nhà thờ Mằng Lăng – nhà thờ cổ nhất Việt Nam.

Nhà thờ Mằng Lăng – nhà thờ của vị thế, kiến trúc độc đáo

Nhà thờ Mằng Lăng Phú Yên

Nhà thờ Mằng Lăng kiến trúc độc đáo

Tọa lạc ngay bên bờ sông Kỳ Lộ (dân địa phương gọi là sông Cái), cách thị trấn Chính Thạnh gần 2km về phía Đông trong địa phận của xã An Thạch, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Nhà thờ Mằng Lăng được linh mục linh mục Joseph de La Cassagne (thường gọi là Cố Xuân) khởi công xây dựng vào năm 1892 và hoàn thành năm 1907. Đặc biệt, nhà thờ là nơi gắn liền với nhiều nhân vật có tầm ảnh hưởng trong lịch sử phong kiến và cận đại. Đó là những nhân vật như công nữ Ngọc Liên, con trưởng của Sãi Nguyễn Phúc Nguyên và linh mục Alexandre de Rhodes.

Nói đến nhà thờ Mằng Lăng, trước khi nói đến lịch sử hình thành và tồn tại. Đầu tiên phải nói đến một công trình ngự trên một vị thế địa lý vô cùng đặc biệt. Một vị thế mà có thể xem là nơi hội tụ đầy đủ của “tiền thông hậu thuận” khi phía Bắc là giáo xứ Sông Cầu, phía Nam giáp giáo xứ Chợ Mới (được tái lập tháng 5 năm 2013), phía Tây là giáo xứ Đồng Tre, còn phía Đông thì giáp biển. Chính từ điều này mà khi đứng quan sát tổng thể, nhà thờ không khác gì một trung tâm của tôn giáo công giáo huyện Tuy An.

Không chỉ là nhà thờ có một vị trí đắc địa mà nói đến kiến trúc, nhà thờ Mằng Lăng còn là một công trình mang lối phong cách kiến trúc Gothic châu Âu có một không hai trên dãy miền Trung. Đó là công trình hoàn toàn được xây dựng theo phong cách kiến trúc Gothic của Pháp. Một kiến trúc đã được những kiến trúc sư của Pháp thiết kế cách đây khoảng hơn 1000 năm trước công nguyên. Và đỉnh cao trong lối kiến trúc này chính vào thế kỷ 18 – 19, thời kỳ được gọi là thời kỳ hoàng kim của kiến trúc Gothic. Nhà thờ Mằng Lăng được ra đời trong thế kỷ 19 nên được ứng dụng kiến trúc Gothic.

Có một điều nổi bật trong trong phong cách kiến trúc Gothic tại nhà thờ Mằng Lăng mà khi nhìn vào sẽ rất ấn tượng. Đó chính là nhà thờ được bao bọc mặt tiền bởi những lối vào hình mái vòm như những búp măng. Từ những mái vòm ngước nhìn lên trên là hai tháp chuông hai bên, ở giữa là thập tự giá. Đây chính là điều mà làm cho hình ảnh nhà thờ khi nhìn vào một lần sẽ nhớ mãi.

Chưa dừng lại ở lối phong cách kiến trúc bên ngoài, nhà thờ Mằng Lăng còn đặc sắc khi dấu ấn Gothic được thể hiện mạnh mẽ ở lối mở thông ra hai gian bên gian chính giữa thánh đường. Đặc biệt là cửa chính được làm bằng gỗ và chạm trổ tinh xảo toát lên một chất mộc mạc rất Việt Nam. Chính vì vậy mà dù cho được thiết kế bởi người Pháp với lối kiến trúc Châu Âu nhưng nhà thờ vẫn thể hiện được tính chất Việt Nam của mình.

Sau hơn một trăm năm xây dựng và tồn tại, đến nay nhà thờ vẫn còn nguyên vẹn và mới mẻ như thuở ban đầu. Tất cả vẫn như một bức tranh đa chiều của không gian và thời gian khi màu màu xanh xám đã sờn màu của nhà thờ lúc nào cũng toát vẻ cổ điển. Chỉ một điều mới là hang thánh đường được xây dựng trong một quả đồi nhân tạo ở phía bên trái để lưu giữ bao hiện vật quan trọng. Và một trong số đó có vật không thể mua bằng tiền là cuốn sách chữ quốc ngữ đầu tiên - Phép giảng tám ngày của linh mục Alexandre de Rhodes in năm 1651 tại Roma, Ý.

Vì sao nhà thờ có tên gọi là Mằng Lăng?

Không chỉ là nơi hiện hữu một công trình kiến trúc đặc sắc và thâm niên lịch sử cổ nhất Việt Nam. Mà nhà thờ Mằng Lăng còn làm nhiều người thích thú với cái tên vừa hay, vừa lạ. Để từ đây mà những câu hỏi như vì sao nhà thờ lại có tên gọi là Mằng Lăng, nó có xuất xứ từ đâu và ai là người đã đặt cho nó. Chính từ điều này mà khi nói đến nhà thờ ta lại có thêm một chủ đề nữa để nói với nhau.

Theo như lời kể của các vị cao niên sinh sống tại khu vực gần nhà thờ (An Thạch bây giờ), cái tên Mằng Lăng là cái tên được đọc chuyển thể từ một loài hoa màu tím rất đẹp có tên là Bằng Lăng. Một loài hoa cách đây hơn 100 năm (trước khi nhà thờ xây dựng) mọc rất nhiều tại khu vực An Thạch (nhà thờ Mằng Lăng bây giờ). Loài hoa này cứ đến tháng 4 tháng 5 là đua nhau nở, nở đến nổi mà màu tím có thể nhuộm cả một góc trời. Chính vì thế mà người ta gọi vùng này là vùng Bằng Lăng hay còn gọi là Mằng Lăng. Về sau, khi nhà thờ Mằng Lăng được xây lên, người ta đã dùng tên gọi của vùng này để đặt tên cho nhà thờ.

Cho đến nay, sau hơn 100 năm, mặc dù những dấu vết của những cây Bằng Lăng không còn nữa. Tuy nhiên trong khuôn viên nhà thờ ngày nay còn giữ một bàn gỗ mặt tròn có đường kính đến 1,7m được làm bằng gỗ Bằng Lăng. Đặc biệt là bàn gỗ Bằng Lăng này được làm từ khi nhà thờ Mằng Lăng xây dựng nên vì thế tên gọi và lời kể của các vị cao niên là hoàn toàn chính xác.

Nhà thờ Mằng Lăng có gì thú vị?

Khám phá nhà thờ Mằng Lăng

Khám phá mọi ngách ngóc của nhà thờ cổ nhất Việt Nam. Ảnh: @t.thao95

Với những gì đã cập nhật về vị trí địa thế và phong cách kiến trúc của nhà thờ Mằng Lăng Phú Yên. Chắc chắn bạn đã phần nào cảm nhận được về sự đặc sắc của nhà thờ cổ nhất Việt Nam này. Tuy nhiên, đó chính là những lời được thể hiện trên chữ viết, còn một khi đến tận nơi tham quan thì bạn mới thấy hết những sự bất ngờ.

Đến đây, tại nhà thờ Mằng Lăng, bạn sẽ được chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc Gothic Pháp rất tuyệt hảo. Một công trình từng là niềm hãnh diện của người Pháp tại châu Âu nói chung và Việt Nam nói riêng. Một công trình mà chắc rằng sẽ làm cho người ta nhớ mãi khi lần đầu bắt gặp.

Không những vậy, khi lang thang khám phá từng không gian của nhà thờ. Việc được lắng nghe những câu chuyện liên quan đến việc hình thành nên giáo hạt công giáo tại Phú Yên vào thời kỳ vua Lê chúa Nguyễn là điều rất thú vị. Đặc biệt là điều mà công nữ Ngọc Liên, trưởng nữ của chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên đã âm thầm nhận bí tích rửa tội năm 1636 với tên thánh là Maria Mađalêna đã tạo một tiền đề cho việc thành lập nên giáo xứ công giáo Phú Yên như bây giờ.

Bên cạnh những cuốn hút về không gian kiến trúc, nhà thờ Mằng Lăng còn làm nhiều người tò mò với một khu hầm nhỏ được xây dựng khá kỳ công trong lòng một quả đồi giả. Điều hấp dẫn khi xuống tham quan căn hầm này là cảm giác như đang tới những hang động đầy khối thạch nhũ của Vịnh Hạ Long, động Phong Nha hay động Thiên Đường. Hấp dẫn hơn, đây chính là nơi lưu giữ cuốn giáo lý “Phép giảng tám ngày” bằng chữ quốc ngữ đầu tiên in năm 1651 tại Roma, Ý của giáo sĩ Alexandre de Rhodes. Cùng với điểm lưu giữ cuốn sách, khuôn viên căn hầm còn lưu giữ nhiều hình ảnh chụp nhà thờ Mằng Lăng từ những năm 90 tới nay và những hiện vật giá trị với giáo xứ.

Với những gì mà nhà thờ Mằng Lăng đang sở hữu sau 100 năm xây dựng, nhà thờ Mằng Lăng xứng đáng là trung tâm tôn giáo của công giáo tại Phú Yên. Đặc biệt nhà thờ Mằng Lăng đã trở thành nơi hành hương vào dịp lễ kỷ niệm Chân phước Anrê Phú Yên và thánh lễ cầu cho giới trẻ Công giáo. Đây chính là điều đã nói lên vì sao mà nhà thờ Mằng Lăng là điểm đến không thể bỏ lỡ khi đến du lịch tại Phú Yên.

Di chuyển đến nhà thờ Mằng Lăng như thế nào?

Hướng dẫn đường đến nhà thờ Mằng Lăng

Nhà thờ Mằng Lăng cách Tp Tuy Hòa khoảng 31km về phía bắc

Mặc dù là điểm đến nằm khá xa với trung tâm thành phố Tuy Hòa (khoảng chừng 31km, mất hơn gần 40 phút để di chuyển), tuy nhiên, cung đường di chuyển đến nhà thờ Mằng Lăng lại khá dễ dàng. Chính từ điều này mà tại trung tâm thành phố bạn có thể đến nhà thờ Mằng Lăng bằng bất kỳ phương tiện nào. Để giúp bạn dễ định hình đường đi, bạn có thể đi theo cung đường sau.

Bắt đầu tại trung tâm thành phố Tuy Hòa (đường Ngô Gia Tự), bạn đi theo hướng Đông đường Đinh Tiên Hoàng. Tại ngã tư đường Đinh Tiên Hoàng, bạn rẽ trái đi đường Hùng Vương (qua cầu Hùng Vương). Đi hết đường Hùng Vương là đến ngã ba giao nhau với đường quốc lộ 1A, tại đây bạn rẽ phải vào đường quốc lộ 1A và đi theo quốc lộ 1A đến ngã ba vào xã An Thạch theo đường cầu Lò Gốm. Tiếp tục đi theo hướng cầu Lò Gốm (qua cầu Lò Gốm) theo bảng chỉ dẫn là đến Nhà thờ Mằng Lăng.

Một điều lưu ý khi di chuyển từ trung tâm thành phố Tuy Hòa đến nhà thờ Mằng Lăng là bạn có thể sử dụng google map hoặc hỏi đường người dân. Cùng với việc này, bạn có thể dựa theo bảng chỉ dẫn trên đường để di chuyển, nó sẽ rất giúp ý cho bạn trong việc tìm kiếm đường đi.

Tham quan nhà thờ Mằng Lăng lúc nào là hợp lý?

Phú Yên là vùng đất quanh năm gắn liền với nắng và gió, đặc biệt những tháng mùa đông thì lại có khí hậu lạnh. Chính vì điều này mà việc đến tham quan nhà thờ Mằng Lăng cũng như các điểm khác nên bắt đầu vào những ngày trời nắng đẹp. Từ điều này, bạn có thể đến du lịch tại Phú Yên nói chung và nhà thờ Mằng Lăng nói riêng nên bắt đầu từ tháng 3 đến cuối tháng 8.

Bên cạnh thời gian du lịch theo tháng, thời gian tham quan, khám phá nhà thờ Mằng Lăng trong ngày nên bắt đầu vào lúc sáng sớm hoặc xế chiều. Đây là hai khoảng thời đẹp nhất để bạn tránh đi cái nóng gay gắt của Phú Yên. Không những vậy, hai khoảng thời gian này là lúc lý tưởng để bạn chiêm ngưỡng một công trình đã hơn 100 năm tuổi.

Nên kết hợp tham quan điểm du lịch nào khi tham quan nhà thờ Mằng Lăng?

Sẽ không ai dành cả thời gian để di chuyển một chặng đường dài để đến tham quan nhà thờ Mằng Lăng của tỉnh Phú Yên. Chính vì thế mà trong chuyến du lịch đến Phú Yên, bạn nên kế hợp điểm tham quan nhà thờ Mằng Lăng với các điểm tham quan khác. Và để giúp bạn có một lịch trình tham quan đầy đủ nhất, bạn có thể tham khảo các điểm đến nổi tiếng sau.

  • Bãi Xép, địa chỉ: Xã An Chấn, huyện Tuy An, cách nhà thờ Mằng Lăng  23 km, mất 34 phút để di chuyển.
  • Đầm Ô Loan, địa chỉ: Địa chỉ: Dưới chân đèo Quán Cau, huyện Tuy An, cách nhà thờ Mằng Lăng  11, 9 km, mất 23 phút để di chuyển.
  • Ghềnh Đá Đĩa, địa chỉ: Xã An Ninh Đông, huyện Tuy An, cách nhà thờ Mằng Lăng chỉ 10 km, mất 25 phút để di chuyển.
  • Vịnh Xuân Đài, địa chỉ: Thị xã Sông Cầu, huyện Tuy An, cách nhà thờ Mằng Lăng  46 km, mất 1h14 để di chuyển.
  • Tháp Nhạn, địa chỉ:Tháp Nhạn – Núi Nhạn, Bờ Bắc sông Đà Rằng, gần QL 1A, cách cách nhà thờ Mằng Lăng  33,7 km, mất 45 phút để di chuyển.
  • Đập Tam Giang, địa chỉ: xã An Dân, huyện Tuy Hòa, cách nhà thờ Mằng Lăng  chỉ 1,4 km, chỉ mất 3 phút để di chuyển.
  • Vực Phun, địa chỉ: xã Hòa Mỹ Tây, huyện Tây Hòa, cách trung tâm thành phố Tuy hòa 26,2km, mất 30 phút để di chuyển.
  • Cao nguyên Vân Hòa, địa chỉ: Cao nguyên Vân Hòa – huyện Sơn Hòa cách nhà thờ Mằng Lăng 30,1 km, mất 47 phút để di chuyển.
  • Mũi Đại Lãnh, địa chỉ: xã Hòa Tâm, huyện Đông Hòa, cách nhà thờ Mằng Lăng 62 km, mất 1 giờ 30 phút để di chuyển.

Với các điểm nổi tiếng này của vùng đất Phú Yên, bạn có thể dựa vào khoảng cách đường đi của các điểm để lên cho mình một lịch trình phù hợp. Tuy nhiên, có một lưu ý là bạn phải xác định được thời vị trí của các điểm để việc di chuyển không phải mất nhiều thời gian.

Kafin