Kinh nghiệm đi lại bằng tàu điện ở Tokyo (mua vé, đi lại)

Nhật Bản là đất nước có hệ thống giao thông đi lại rất hiện đại, nhất là hệ thống tàu điện ở Tokyo. Tuy nhiên đối với những ai lần đầu trải nghiệm tàu điện thì sẽ thấy khá phức tạp. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ kinh nghiệm đi lại bằng tàu điện ở Tokyo cho bạn tham khảo và bớt lạ lẫm khi “một mình mất tích ở Tokyo”.

Giới thiệu cơ bản về các loại tàu điện ở Tokyo

Trước khi nói đến việc mua vé tàu điện cũng như hướng dẫn đi lại bằng tàu điện ở Nhật Bản thì du khách cần nắm sơ qua hệ thống các loại tàu điện phổ biến ở Tokyo hiện nay.

Tàu điện ở Tokyo có nhiều loại tàu, tuyến tàu các loại tàu và tuyến tàu khác nhau cơ bản là công ty điều hành, tuyến chạy, tốc độ... Để dễ hình dung xin được chia các loại tàu điện ở Tokyo như sau:

  • Tàu địa phương có tàu nhanh, có tàu chậm. Tàu địa phương ở Tokyo gọi là MRT là loại tàu dừng ở tất cả các chặng để hành khách có thể xuống bất cứ trạm nào.
  • Tàu Rapid (kaisoku): tàu này chỉ chạy tới các bến chính trong thành phố, hoặc nối giữa thành phố với các vùng ngoại ô. Giá không chênh lệch với MRT quá nhiều.
  • Tàu Express (kyuko): cũng chỉ dừng ở 1 số bến chính, nhưng tốc độ nhanh hơn tàu Rapid. Lưu ý là một số chặng Rapid bạn cũng thấy có cả tàu Express - cùng tuyến, cùng lịch trình. Tuy nhiên là tàu này sẽ có giá cao hơn. Tàu mà có tốc độ càng nhanh, giá vé càng cao.
  • Tàu Limited Express (tokkyu): chỉ dừng ở những bến chính. Tàu này cũng tương tự tàu Express nhưng giá vé cao hơn.
  • Tàu siêu tốc dùng cho các chặng đường xa, kết nối các khu vực, các tỉnh xa nhau. Cụ thể tại đây là shinkansen. Tàu Super Express (shinkansen): Kết nối các thành phố và khu dân cư lớn cần đi xa. Thường mỗi chuyến nó đi khoảng 2- 3 tiếng. Tại các trạm sẽ có ga riêng cho tàu Shinkansen. Do tốc độ tàu là siêu nhanh nên giá vé cực đắt.

Tàu shinkansen Nhật Bản

Tàu siêu tốc Shinkansen Nhật Bản

Kinh nghiệm tìm tuyến tàu, mua vé tàu điện ở Tokyo

Việc đầu tiên trước khi mua vé là du khách cần xác định xem mình cần đi tàu nào để không mua nhầm vé. Trong bài này sẽ đi vào hướng dẫn du khách mua vé và sử dụng các loại tàu đi nội đô (di chuyển trong khu vực quanh Tokyo).

Để mua vé tàu điện ở Tokyo thì bạn xác định mình sẽ đi tàu nào, tuyến nào rồi kiểm tra tuyến đó ở ga tàu nào gần mình nhất thì tới đó và mua.

Hướng dẫn tìm tuyến tàu

Như đã nói ở trên, việc đầu tiên là bạn cần xác định tuyến tàu cần đi. Tại Nhật Bản, các hệ thống tàu điện khá là phức tạp nên muốn thuận tiện trong việc đi lại, đến được trạm cần đến, du khách cần có trong tay 1 tấm bản đồ hoặc ứng dụng để tìm tuyến tàu cho dễ dàng.

Dùng ứng dụng

Để tìm tuyến tàu, du khách có thể tìm bằng các ứng dụng chuyên dụng. Jorudan, NAVITIME, Yahoo… là các ứng dụng phổ biến. Hầu hết các ứng dụng đều có cách sử dụng giống nhau. Bạn cũng có thể dùng ứng dụng Google Map để tìm tuyến tàu.

Cách dùng Google Map

Mở ứng dụng Google Map, điền điểm xuất phát và ga đến (điểm xuống tàu), chọn phương tiện là tàu điện. Lúc này bản đồ sẽ gợi ý cho mình tuyến tàu điện có ga đi ở gần khách sạn của mình nhất.

Cách dùng Google Map tìm tuyến tàu điện ở Tokyo

Điền điểm đi và đến, Google Map sẽ gợi ý các tuyến tàu điện phù hợp

  • Ví dụ mình đang ở khách sạn Hotel Il Fiore Kasai tại địa chỉ: 134-0086 Tokyo Prefecture, Edogawa-ku Higashikasai 6-5, Nhật Bản. Nếu mình muốn đi đến ga Tokyo Station thì sau khi điền địa chỉ đi và ga đến thì lúc này bản đồ sẽ hiện ra tuyến đường tàu điện cần đi với nhiều gợi ý tuyến đường khác nhau.
  • Tiếp theo mình click vào gợi ý đầu tiên. Bản đồ sẽ hiện ra.
  • Cụ thể là mình cần đi bộ từ khách sạn ra trạm tàu điện gần khách sạn nhất là Ga Kasai Station. Tại đây mình mua vé tàu điện đi line Tozai (line màu xanh) -> xuống ở trạm Otemachi. Tozai Line là tuyến tàu sẽ đi trực tiếp từ Ga Kasai đến Ga Otemachi. Hành trình này đi qua 8 trạm dừng. Thời gian di chuyển mất 16 phút.
  • Tại trạm Otemachi, mình đi bộ đi tìm line khác mua vé đi Tokyo Station (và chuyển qua tuyến tàu điện Marunouchi Line - trên bản đồ kí hiệu màu đỏ). Hành trình này sẽ đi qua một trạm dừng. Thời gian di chuyển chỉ mất 1 phút.

Kinh nghiệm tìm tuyến tàu điện ở Tokyo

Chọn một gợi ý và xem hướng dẫn chi tiết

Nếu bạn đến các ga khác thì trên bản đồ cũng sẽ hướng dẫn cụ thể các line tàu cần đi theo các màu đặc trưng:

  • Line màu xanh da trời (T): Tozai Line
  • Màu cam (G): Ginza line
  • Màu đỏ (M): Marunouchi Line
  • Màu xám (H): Hibiya Line
  • Xanh lá cây C): Chiyoda Line
  • Màu tím (Z): Hanzomon Line
  • Màu nâu vàng (Y): Yurakucho Line
  • Màu nâu đất (F): Fukutoshin Line
  • Màu xanh ngọc (N): Namboku Line
  • Mỗi line tàu kết nối một khu vực khác nhau.

Bản đồ tại trạm, bản đồ giấy

Một cách khác để tìm tuyến tàu làn bạn có thể tìm tại các trạm. Ga tàu, trạm tàu đều có bản đồ trên tường và các bảng ghi rõ các tuyến tàu. Du khách có thể xem trực tiếp ngay tại ga tàu để tham khảo.

Trong trường hợp cần bản đồ giấy thì du khách có thể tìm/ xin tại quầy thông tin hỗ trợ thường có tại các ga.

Bảng hệ thống tàu điện ở một ga bất kì tại Nhật

Bảng hệ thống tàu điện tại các nhà ga

Cách mua vé đi tàu điện đi lại ở Tokyo

Mua vé bằng tiền mặt

Để mua vé tàu điện ở Tokyo bạn có thể sử dụng tiền giấy lẫn tiền xu để mua vé, tuy nhiên theo kinh nghiệm của mình thì tiền xu sẽ tiện lợi hơn tiền giấy bởi tiền xu là tiền lẻ, máy thường không cần phải thối lại. Lúc nhét tiền vào khe của máy bán tự động cũng dễ hơn. Ngoài ra cũng có trường hợp có một số máy thì chỉ chấp nhận tiền xu.

  • Tiền xu thì có các mệnh giá:1 Yên, 5 Yên, 10 Yên, 100 Yên, 500 Yên.
  • Tiền giấy thì có các mệnh giá: 1.000 Yên, 2.000 Yên, 5.000 Yên và 10.000 Yên.

Tại các ga tàu điện đều có các khu bán vé - là một dãy các máy bán vé tự động. Ngay bên trên các máy sẽ là bản đồ đường tàu ghi rõ các ga. Bạn sẽ xem các bản đồ này để chọn đúng tuyến đường cần đi.

Mua vé

Đến máy bán vé tự động, click vào màn hình -> chọn để chuyển ngôn ngữ sang tiếng Anh -> Bấm chọn số lượng vé (đi bao nhiêu người thì mua bấy nhiêu vé) - > Bấm vào giá vé tương ứng - > Bỏ tiền vào khe bỏ tiền (xu hoặc giấy) -> Chờ vé chạy ra, nhận vé, nhận lại tiền dư.

Mua vé Japan Rail Pass

Vé Japan Rail Pass

Tấm thẻ thông hành trên toàn quốc gia Nhật Bản bằng phương tiện công ty JR cung cấp

Nếu có ý định du lịch Nhật Bản tự túc thì du khách nên tậu cho mình tấm vé Japan Rail Pass. Với tấm vé này, du khách có thể lên xuống các tuyến tàu, xe bus trên toàn quốc một cách thoải mái (giới hạn trong các phương tiện do công ty JR cung cấp).

Vé này đặc biệt tiện lợi cho những ai muốn di chuyển qua các thành phố/ khu vực khác nhau.

Riêng vé này là ưu đãi cho khách du lịch cũng như một số đối tượng khác mà người Nhật sống tại Nhật không được hưởng. Do đó bạn nên tận dụng nhé.

Lưu ý: không thể mua vé này trong nước Nhật. du khách từ Việt Nam nên mua vé này trước chuyến đi từ các đại lý du lịch.

Mua thẻ trả trước

Thẻ tàu điện trả trước Suica

Thẻ trả trước Suica dùng để đi lại hàng ngày, tiết kiệm chi phí

Nếu bạn xác định sẽ đi lại tham quan nhiều lần thì nên mua thẻ trả trước. Thẻ trả trước thì có nhiều loại, có thể là thẻ Pasmo, thẻ Suica (có thể thanh toán được các loại tàu, xe bus… công cộng khi đi lại ở Tokyo). Bạn cũng có thể mua thẻ tàu điện ngầm hay các loại thẻ giảm giá khác từ trước đó.

Sử dụng các thẻ trả trước sẽ có lợi hơn như:

  • Nếu đi lại đều đặn hàng ngày, mua vé tháng tiết kiệm được 14%.
  • Mua nhiều vé được tặng thêm (ví dụ mua 10 vé được tặng thêm 1 vé);
  • Mua các loại vé đặc biệt: Vé Seishun 18 Kippu (Vé thanh xuân - có giá cố định vào các mùa xuân - hạ - thu- đông). Với vé này, nếu một người dùng thì có thể mua vé một lần và có thể lên xuống tự do trên tàu JR khắp nước Nhật trong 5 ngày liên tiếp hay đi lại 5 lần trong ngày...

Trong số các loại thẻ kể trên thì theo cá nhân mình thấy thẻ Suica có vẻ phổ biến nhất. Thẻ Suica được phát hành từ năm 2001 và được sử dụng hầu như trên phạm vi toàn nước Nhật. Với thẻ này thì bạn sẽ không mất công phải đứng xếp hàng mua vé (giờ cao điểm) và tiết kiệm được một khoản chi phí cao cho việc đi lại.

Nguyên nhân là ở Nhật, vào những giờ cao điểm, khi mọi người từ công sở trở về nhà thì bạn sẽ thấy người người đổ ra các ga tàu đông nghẹt. Việc xếp hàng mua vé lúc này sẽ là một… “thử thách”. Bên cạnh đó, tại 1 nước chi tiêu mọi thứ đều đắt đỏ như Nhật Bản, việc dùng thẻ Suica hoặc thẻ tàu điện ngầm trả trước giúp tiết kiệm tới khoảng 14% (tùy loại).

Ngoài thẻ Suica thì còn có các thẻ:

  • Tokyo Metro 24-hour Ticket;
  • Toei và Tokyo Metro One-Day Economy Pass;
  • Tokunai Pass (750 Yên);
  • Tokyo “Free Kippu” (Giá 1.590 yên,cho phép bạn sử dụng các tuyến Tokyo Metro, tàu điện ngầm Toei Subway, xe điện Toei, hầu hết các chuyến xe bus Toei, tuyến Nippori-Toneri Liner các tuyến tàu JR nội đô Tokyo);
  • Toei Bus One-Day Pass  (Vé xe bus Toei 1 ngày); vé ưu đãi 1 ngày tàu cao tốc Kenkei Skyliner và xe điện ngầm Tokyo di chuyển từ sân bay Narita về trung tâm Tokyo giá 2800 yên.
  • V.v...

Các thủ tục mua thẻ Suica, top up hay kiểm tra tiền trong thẻ đều rất dễ dàng, tương tự việc mua vé lẻ mà thôi. Nếu có chút bối rối thì bạn có thể nhờ đến nhân viên ga tàu hỗ trợ.

Hướng dẫn đi tàu

Để đi tàu điện ở Nhật cũng rất đơn giản chứ không phức tạp như bạn nghĩ. Nếu bạn đã có kinh nghiệm sử dụng tàu điện ở Hàn Quốc, Bangkok... thì sẽ thấy bớt bỡ ngỡ hơn.

Bước 1: Quét thẻ

  • Bạn xác định line tàu sẽ đi và tiến tới cổng để quét thẻ. Nếu có thẻ Suica thì quét thẻ. Nếu bạn dùng vé thì sẽ có khe để cho vé vào. Cổng được mở cho bạn bước qua và bạn nhận lại thẻ được nhả ra phía bên kia.
  • Trong quá trình đi tàu thì bạn lưu ý phải giữ lại vé/ thẻ cho đến khi đi hết hành trình (vì vé này còn cần để ra khỏi line tàu lúc xuống tàu nhé).

Qua cửa quét thẻ tàu điện ở Nhật Bản

Đi qua cổng quét thẻ. Ảnh: Duy Nguyễn

Bước 2: Lên tàu

  • Đợi tàu dừng hẳn rồi hãy lên. Không chen lấn, xô đẩy. Ngoài ra nên nhường cho người trên tàu xuống trước rồi mình mới bước vào.
  • Lưu ý là chiều đi của tàu giống với xe bus của bên mình. Một bên là tàu đến, một bên là tàu đi. Nên hỏi người địa phương xem phía mình đứng để lên tàu đi tuyến đó có chính xác chưa.

Bước 3: Xuống tàu

  • Tàu sẽ có tiếng phát thanh thông báo các trạm dừng và các trạm kế tiếp. Bạn nên theo dõi để xuống đúng trạm. Ngoài ra phía bên trên tàu ngay cửa ra vào cũng có bảng thông báo điện tử để bạn theo dõi.
  • Khi ra khỏi ga tàu, bạn tiến đến chỗ line tàu (giống như lúc lên tàu). Nếu bạn dùng thẻ thì tra thẻ vào ô vuông quét thẻ đến khi có đèn nhấp nháy xanh là line tàu sẽ mở cổng ra. Lúc này bạn bước qua.
  • Nếu bạn dùng vé lẻ thì cho vé vào khe ở cửa giống như lúc lên. Cổng mở ra và bạn được bước qua. Lần này máy sẽ nuốt vé luôn. (Nên nếu còn đợi bạn bè hay chưa sẵn sàng đi ra thì khoan nhét vé vào line tàu nhé, bạn sẽ không quay lại được đâu).
  • Mỗi trạm sẽ có nhiều cổng ra, do đó bạn nên kiểm tra (hỏi) xem cổng ra nào gần với line tàu của mình nhất để tìm đường ra, tránh mất công đi lòng vòng.

Kinh nghiệm khi đi tàu điện ở Tokyo:

  • Nên tính toán trước cho việc đi lại, có thể mua thẻ Suica nếu đi lại nhiều lần. Bên cạnh Suica nó có khá nhiều loại thẻ như đã nhắc trong bài.
  • Nên tìm hiểu cẩn thận khi mua các loại thẻ vì có thẻ đi lại chỉ áp dụng cho từng vùng/ khu vực
  • Nên có trong tay một bản đồ tàu điện ngầm để nắm rõ các tuyến tàu đi lại
  • Nếu mua vé lẻ thì sau khi lên tàu phải giữ vé cho đến khi xuống và ra khỏi ga tàu.
  • Nếu muốn giữ lại một chiếc vé lẻ để làm kỉ niệm thì bạn có thể đến quầy thông tin hỗ trợ ở ga tàu và nói với người nhân viên. Người nhân viên sẽ đóng 1 cái dấu vào vé của bạn và bạn được phép đi qua line tàu mà vẫn giữ lại được vé.
  • Nên dùng ứng dụng Google Map để tìm tuyến đường cho tiện
  • Nên sử dụng cục phát wifi khi du lịch Nhật Bản vì ở Nhật, bạn không thể sử dụng wifi miễn phí (ù là tại các điểm công cộng, ga tàu điện ngầm đều có wifi nhưng không xài được). Ngoài ra, nếu đi một mình, bạn cũng có thể mua Sim 3G/4G Nhật Bản để sử dụng cho tiện.
  • Trong lúc sử dụng điện thoại để dò tìm tuyến đường, có thể điện thoại bạn bị hết pin. Do đó lưu ý nên luôn luôn chuẩn bị một cục sạc dự phòng để sạc pin vì tại các ga tàu hay trên tàu điện đều không có ổ sạc công cộng.
  • Tàu điện ở Nhật luôn chính xác về mặt giờ giấc nên bạn chỉ cần căn đúng giờ là có tàu. Rất thuận lợi cho bạn trong việc xây dựng lịch trình đi lại.
  • Nên kiểm tra và chọn ga tàu nào phù hợp với tuyến đường mà ở gần với vị trí của bạn nhất để không phải đi bộ quá nhiều.
  • Nên cài Google Dịch trong điện thoại để tiện cho việc hỏi thăm đường vì người Nhật, kể cả nhân viên tại ga tàu cũng rất ít nói tiếng Anh.
  • Không ăn uống trên tàu
  • Không nói chuyện điện thoại trên tàu
  • Nếu có người mang thai, người lớn tuổi, người khuyết tật cùng lên tàu và chỗ ngồi đã kín thì bạn nên nhường chỗ ngồi cho họ
  • Phụ nữ mang thai ở Nhật Bản được tặng một chiếc chìa khóa (một "dấu hiệu thai sản") mà họ thường treo trên túi của họ để cho mọi người biết rằng họ cần một chỗ ngồi

Xem thêm: Các phương tiện đi lại ở Tokyo