Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam - điểm đến tâm linh nổi tiếng ở Châu Đốc

Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam là một điểm du lịch tâm linh nổi tiếng của tỉnh An Giang nói riêng và cả khu vực miền Tây Nam Bộ nói chung. Với sự linh thiêng kèm theo những câu chuyện ly kỳ xoay quanh tượng Bà Chúa Xứ. Hằng năm nơi đây thu hút hàng triệu lượt khách đến tham quan, chiêm bái.

Miếu Bà Chúa Xứ thuộc xã Vĩnh Tế, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Nằm ngay dưới chân núi Sam linh thiêng. Du khách có thể kết hợp tham quan lăng Thoại Ngọc Hầu và chùa Tây An cách Miếu Bà Chúa Xứ vài trăm mét.

Lịch sử hình thành Miếu Bà Chúa Xứ

Miếu Bà Chúa Xứ ở Châu Đốc, An Giang

Miếu Bà Chúa Xứ ở Châu Đốc, An Giang

Năm 1824 Miếu Bà Chúa Xứ được xây dựng tại chân núi Sam, lúc đó miếu được người dân trong vùng làm bằng những vật liệu đơn sơ chủ yếu là gỗ, tre, sử dụng lá để lợp mái.

Năm 1870 miếu được tu sửa lại, tường được xây dựng bằng gạch, mái được lợp ngói âm dương. Đến năm 1962, Miếu Bà Chúa Xứ được xây dựng khang trang và mở rộng hơn, cũng chính vào thời điểm này đã thu hút không chỉ người dân ở những vùng xa mà còn người dân ngoài tỉnh đến hành hương, chiêm bái.

Được biết, miếu Bà Chúa Xứ được xây dựng vào năm 1972 đến 1976 thì hoàn thành. Trải qua nhiều lần “xây đi sửa lại” ngày hôm nay Miếu Bà Chúa Xứ là một công trình khang trang, với lối kiến trúc đẹp.

Nét độc đáo trong kiến trúc của Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam

Được trùng tu xây dựng lại vào năm 1972, tổng thể kiến trúc của miếu như một tòa hoa sen đang nở. Được xây dựng theo mặt bằng kiến trúc hình chữ “quốc” với mặt chính điện xoay về hướng đường lớn, lưng tựa vào chân núi Sam linh thiêng.

Kiến trúc của miếu được xây dựng với 4 tầng mái, nhỏ dần khi lên cao, lợp mái ngói hình ống màu xanh ngọc bích, tường ép gạch mem màu xám với cửa và cột được làm bằng gỗ sơn màu đỏ sinh động. Trên mỗi hàng cột có treo lồng đèn theo phong phong cách của người hoa.

Bốn góc mái của mỗi tầng mái điều được tạo hình mũi thuyền cong vút, nếu nhìn từ trên cao xuống Miếu Bà Cháu Xứ như một bông hoa sen cách điệu đang nở. Để có được kiến trúc như ngày hôm nay phải kể đến hai kiến trúc sư đã tạo nên công trình này là Huỳnh Kim Mãng và Nguyễn Bá Lăng.

Tượng Bà Chúa Xứ được tìm thấy trên núi Sam, theo nhà khảo cổ học người Pháp Malleret nghiên cứu thì đây là tượng thần Vishnu bằng đá và được tạc vào khoảng thế kỷ thứ VI (thời văn hóa Óc Eo). Lúc đầu tượng Bà được đặc trên một bệ đá có chiều ngang khoảng 1.5m, dài 0.3m trên núi Sam. Sau đó trải qua nhiều câu chuyện ly kỳ và sự linh thiên của tượng, người dân trong làng đã đưa tượng Bà về bằng 9 cô gái đồng trinh rồi lập miếu thờ tự.

Ngày nay tượng bà được sơn lại, với vẻ mặt hiền từ độ lượng tuy nhiên vẫn giử được vẻ uy nghi và một chút lạnh lùng do màu sắc và đường nét trên khuôn mặt đem lại. Tượng Bà được đặc trên cao, ở trên đầu đội mấn, mặc áo choàng màu đỏ hoặc màu vàng, đeo dây chuyền. 

Những câu chuyện về sự linh thiêng của tượng Bà

Tượng Bà Chúa Xứ

Tượng Bà Chúa Xứ

Theo truyền thuyết được bao đời qua kể lại, thời ấy quân Xiêm thường xuyên xâm chiếm cướp bóc nhân dân trong vùng Châu Đốc ngày nay, đời sống nhân dân luôn bị chịu đựng bởi người Xiêm. Có lần quân Xiêm còn đuổi cả người dân trong vùng đi nơi khác.

Một lần nọ, một đám quân lính Xiêm lên núi thì vô tình thấy bức tượng kỳ lạ bằng cho người đem về. Tuy nhiên bê được một đoạn thì phải dừng lại vì bức tượng bỗng nhiên nặng trĩu, không thể xê dịch, một tên lính đã tức dận đập gãy một cách tay của tượng, sau khi trở về nhà tất cả điều bị bệnh, có người thì luôn mơ thấy ma quỷ… kể từ ấy quân Xiêm không còn dám ở trong làng này nữa, trả lại sự bình yên cho người dân.

Một câu chuyện khác gắn liền với ông Thoại Ngọc Hầu, khi ông được triều đình giao cho trọng trách đào kênh Vĩnh Tế nối Châu Đốc với Hà Tiên nhằm mục đích rửa phèn và thoát lũ cho người dân trong khu vực.

Tuy nhiên trong quá trình thi công, mọi thứ luôn bị trục trặc khó hiểu. Nghe đồn ở chân núi Sam có một tượng đá rất linh thiêng cầu gì được náy, thế là vợ của ông là bà Châu Thị Vĩnh Tế quyết định đến đấy cúng bái và cầu xin. Y như rằng sau khi trở về nhà, bỗng nhiên công việc thi công ngày một thuận lợi. Kể từ đó Bà đã cho xây dựng lại ngôi miếu một cách khang trang hơn để thể hiện lòng biết ơn và tôn kính.

Theo thời gian “tiếng lành đồn xa” không chỉ người dân trong vùng mà những khu vực lân cận cũng đến miếu để cúng bái, cầu xin được bình an “mua may bán đắt”.

Thời điểm diễn ra Lễ hội Bà Chúa Xứ

Lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam

Hình ảnh trong lễ hội Bà Chúa Xứ ở Châu Đốc, An Giang

Để thể hiện lòng tôn kính và sự biết ơn đối với Bà, từ xa xưa người dân trong vùng đã lấy ngày 25/4 âm lịch là ngày vía bà. Kể từ đó đến ngày hôm nay lễ hội vía Bà Chúa Xứ đã được công nhận là lễ hội văn hóa cấp quốc gia kéo dài từ ngày 23/4 đến ngày 27/4 âm lịch hằng năm.

Trước khi diễn ra ngày lễ chính thức, đúng vào lúc 0 giờ ngày 24 lễ “tắm Bà” được diễn ra, đây là hoạt động thay áo choàng mới cho tượng Bà. Lần lượt đến lễ “Thỉnh Sắc” ngày 24, lễ “Túc Yến” và lễ “Xây Chầu” diễn ra ngày 25 và ngày 26, tiếp theo là lễ “Chánh Tế” và kết thúc ngày 27 với lễ “Hồi Sắt” diễn ra vào 14 giờ chiều kết thúc lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam.

Ngày nay theo lòng tin của những người hành hương vía Bà, họ vẫn thường xuyên xin xăm, vay tiền… Mong làm ăn khấm khá.

Lưu ý gì khi tham gia lễ vía Bà Chúa Xứ

  • Nếu muốn dâng lễ lên Bà nên chuẩn bị lễ vật từ trước, hạn chế mua ở trong khu vực xung quanh Miếu Bà, vì ở đây hay diễn ra tình trạng chèo kéo, ép giá. Còn nếu mua hãy mặc cả “thuận mua vừa bán”.
  • Đặc biệt nếu có ai đó đưa cho bạn một món đồ nào đó nói là lộc Bà, thì nên từ chối thẳng thừng, vì đây là hình thức lừa gạt. Nếu bạn cầm thì sẽ phải trả một khoảng tiền kha khá mà không biết chắc rằng đó là lộc “trời cho” hay chỉ là “trò chơi” lừa gạt kiếm tiền.  
  • Vào những ngày lễ, ở đây rất đông đúc nên hãy cẩn thận tiền bạc, tư trang, điện thoại, đặc biệt là nữ trang.

Khi đi miếu Bà Chúa Xứ núi Sam du khách có thể kết hợp tham quan các điểm du lịch sau: Chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu, 2 điểm du lịch này chỉ cách miếu bà vài trăm mét. Ba điểm du lịch này đã tạo nên một cụm du lịch đặc sắc ở núi Sam. Ngoài ra nếu có nhiều thời gian dành cho hoạt động du lịch của mình bạn có thể kết hợp đi du lịch tới các tỉnh thành lân cận khác với tour Châu Đốc- Hà Tiên- Cần Thơ.  Bạn cũng có thể tham khảo Tour du lịch Mỹ Tho - Cần Thơ - Châu Đốc 3 ngày 2 đêm của Trippy.vn .

Đi du lịch Miếu Bà Chúa Xứ nên thuê phòng khách sạn ở khu vực nào tiện nhất?

Khi đi du lịch tại núi Sam để thuận tiện cho việc vui chơi, tham quan các điểm du lịch bạn nên lựa chọn những khách sạn ở ngay trung tâm thành phố Châu Đốc. Xin giới thiệu đến các bạn một số khách sạn tai đây:

  • Khách sạn Victoria Núi Sam (3sao), 1 Vinh Đông, Núi Sam, Châu Đốc, An Giang. Điện thoại 0296 3575 888
  • Khách sạn Huệ Bình (2 sao), Tân Lộ Kiều Lương, Núi Sam, Châu Đốc, An Giang. Điện thoại 0296  3568 468
  • Khách sạn Murray Guesthouse (4 sao), 11-15 trương Định, Châu Phú B, Châu Đốc, An Giang. Điện thoại  0908 36 13 44
  • Hướng dẫn đến Miếu Bà Chúa Xứ từ trung tâm TP. Châu Đốc.

Từ trung tâm thành phố Châu Đốc (bến xe Châu Đốc) đi đến núi Sam chỉ mất khoảng 13km. Từ bến xe đi Ql 19 khoảng 10km đến kênh Bảy canal rẻ phải đi đường Vòng Núi Sam khoảng 3km là đến.

Để di chuyển, bạn có thể sử dụng các phương tiện như: xe đạp, xe máy, xích lô, taxi... để đến với miếu bà Chúa Xứ núi Sam.

                                                                                              Đức Huy