Về Phú Yên khám phá Đầm Ô Loan

Nếu có cơ hội ghé thăm mảnh đất Phú Yên, bạn sẽ lựa chọn điểm nào? Vịnh Vũng Rô, mũi Đại Lãnh, cao nguyên Vân Hòa hay ghềnh Đá Đĩa? Bản thân người viết xin chọn đầm Ô Loan, một tuyệt tác thắng cảnh đầy tự hào của người dân huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên!

Đầm Ô Loan ở đâu?

Nằm ngay dưới chân đèo Quán Cau theo hướng Nam của thị trấn Chí Thạnh, huyện Tuy An tỉnh Phú Yên. Đầm Ô Loan là một đầm nước lợ có diện tích tương đối lớn (17,5 km2) được che chắn, bao bọc bởi núi Đồng Cháy, núi Cẩm và cồn An Hải. Đặc biệt, Ô Loan là nơi giao hòa của dòng nước ngọt khi các con suối chảy ra từ dòng sông Cái quyện hòa cùng dòng nước biển chảy vào từ cửa Lễ Thịnh. Chính từ điều này mà địa hình đã tạo nên một Ô Loan nên thơ hữu tình, dịu dàng lãng mạn.

Đầm Ô Loan Phú Yên

Đầm Ô Loan dưới chân đèo Quán Cau, huyện Tuy An, Phú Yên. Ảnh: @nguyen_thu1011

Nguồn gốc tên gọi đầm Ô Loan?

Không chỉ nổi tiếng là đầm nước có phong cảnh nên thơ hữu tình khiến ai một lần gặp cũng đều xao xuyến. Ô Loan còn thú vị bởi tên gọi vừa thân thuộc, vừa gần gũi trong thâm tâm và suy nghĩ. Đặc biệt, tên gọi của đầm Ô Loan là kết tinh của câu chuyện truyền thuyết buồn mang tên “nàng Loan và Ô Thước”.

Chuyện kể rằng, ngày xưa có một nàng tiên xinh đẹp tên Loan, tính tình tinh nghịch rất thích đi đây đi đó. Một hôm, nàng nổi hứng đến mượn con chim Ô Thước của tiên ông để xuống trần dạo chơi. Tiên ông chấp nhận, nàng cưỡi chim đi từ nơi này đến nơi khác, vui chơi đến nỗi mà quên để ý chim Ô Thước đã mệt và không thể tiếp tục bay. Để rồi khi đến huyện Tuy An, giữa một đầm nước lớn được bao quanh bởi nhiều dãy núi cao, trong sự đói khác, kiệt sức, chim Ô Thước lả lơi sải cánh xuống một tảng đá của núi Từ Bi, nằm thở lát sau thì chim chết.

Buồn bã và hối hận vì sự ham chơi của mình mà quên đi người bạn đồng hành, giữa một không gian bao la cảnh đẹp, nàng Loan khóc thương chim Ô Thước rồi hóa phép mang xác chim về trời. Để ghi nhớ câu chuyện của nàng tiên xinh đẹp có tính tình tinh nghịch và loài chim thần trên trời, người ta đã lấy tên của nàng và chim để đặt tên cho đầm. Đó là lí do vì sao mà khi nói đến tên gọi của đầm thì phải kể câu chuyện của nàng tiên Loan và chim Ô Thước.

Đầm Ô Loan ở Phú Yên có gì thú vị?

Đầm Ô Loan di tích thắng cảnh cấp quốc gia

Đầm Ô Loan đẹp giản dị, đậm chất thơ. Ảnh: kay.alla

Nếu ai từng đến thành phố Huế, từng tham quan Đại Nội, từng du ngoạn sông Hương, từng buôn lợi khen ngợi không ngớt về đầm nước Phá Tam Giang xinh đẹp. Thì khi đến Phú Yên, đến với huyện Tuy An, bạn cũng sẽ hết lòng ca ngợi đầm Ô Loan với những câu ca mỹ từ tuyệt hảo. Đó là lý do vì sao mà người ta thường nói, đến với đất Phú Yên nhất định phải đến đầm Ô Loan một lần.

Đến đây, với cảnh đẹp là bức tranh thiên nhiên sông núi được tạo nên từ sự giao hòa của đất trời. Thật khó có thể cầm lòng khi ngắm nhìn những con suối trong lành, rừng phi lao xanh mướt, bãi cát vàng óng ánh v.v. đang từ từ, chậm rãi tô điểm lên các sắc màu thời gian. Cùng với đó là hình ảnh của đèo Quán Cau, núi Từ Bi, núi Đồng Cháy, cồn An Hải cũng nhẹ nhàng phiêu bồng tạo nên một chất thơ tình đến lạ. Đây chính là lý do vì sao mà nhà thơ Xuân Diệu chỉ một lần đến Ô Loan đã viết:

“Đầm Ô Loan, đầm Ô Loan

Nước trời cùng với mây liên hoàn

Mặt đầm, đôi cánh chim loan mở

Khí mát lan bay sắc đẹp tràn

Cao thấp đồi quanh gấm dựng lên

Lục thiêu cùng biếc với xanh lam

Sắn khoai sức tốt phây phây lượn

Mía bắp trông xa một sắc liền...”.

Bên cạnh những cảnh sắc chỉ cần nhìn là thấy khi đứng quan sát tại một vị trí trên cao. Đầm Ô Loan còn cuốn hút lòng người bởi một vẻ đẹp bình yên mà chỉ có người từng khám phá mới biết. Đó chính là vẻ đẹp giản dị đậm chất thơ của những cánh đồng cói mọc hai bên bờ đầm.

Phải nói rằng, vẻ đẹp của những cánh đồng cói nơi đầm Ô Loan này như những bức tranh mây trời đẹp không tì vết. Và càng đẹp hơn khi không gian sớm chiều phủ kín một màu buồn chậm rãi sẵn sàng làm nức lòng ai khi vô tình bắt gặp. Chính vì thế mà những cánh đồng cói tại đầm Ô Loan luôn là một cảm hứng bất tận cho các nhà văn, nhà thơ và các nhà nhiếp ảnh.

Ngoài danh tiếng là một đầm đẹp trên dải đất miền Trung, Ô Loan còn nổi danh với những sản vật nước lợ thơm ngon hấp dẫn. Nói đến điều này tức nghĩa là nói đến những cái tên của các loại như sò huyết, hàu đá, cá mú và tôm bạc. Đặc biệt, trong số các sản vật này phải nói đến loại sò huyết và hàu đá, hai loại sản vật danh tiếng gắn liền với tên tuổi đầm Ô Loan trong văn hóa ẩm thực Việt Nam. Để minh chứng cho điều này thì người Phú Yên có câu, chưa ăn sò huyết Ô Loan thì chưa đến đầm Ô Loan. Còn nhà thơ Tản Đà có tiếng sành ăn, khi đến Phú Yên nếm món ngon vật lạ thì khen rằng: “Phú Câu cước cá, Ô Loan miếng hàu”.

Hoàng hôn Đầm Ô Loan

Hoàng hôn tuyệt đẹp ở Đầm Ô Loan. Ảnh: sưu tầm

Qua những gì được khen ngợi về cảnh sắc, về sản vật trong thơ ca. Ô Loan thật chất là nơi xứng đáng với danh tiếng của câu nói “Ô Loan là nơi muốn đến nhưng không muốn về”. Đó chính là lý do vì sao mà nhạc sĩ Lê Phú Hải, người con của Phú Yên đã sáng tác bài “Ô Loan Thương Nhớ” để nói lên tấm lòng chân thành của người khách vãng lai cũng như người con xứ Nẫu.

“Về bên Ô Loan ôi Ô Loan thiết tha êm đềm

Hàng cây lao xao, cơn mưa qua thương cánh chim chiều

Đầm nghiên trong xanh bao nhiêu năm nắng mưa đã nhiều

Mà sao thương yêu câu ca dao gợi bao tình quê…”

Cùng với những tiếng lòng trong bài hát “Ô Loan thương nhớ” của nhạc sĩ Lê Phú Hải. Nhạc sỹ Vĩnh An cũng gửi lòng mình trong bài hát “Chiều Ô Loan” để nói lên câu thương, câu đợi, câu chờ. Đặc biệt là lời mời gọi du khách gần xa hãy một lần ghé thăm thắng cảnh Ô Loan.

Ngày nay, đến Đầm Ô Loan, du khách sẽ vô cùng ngạc nhiên vì khung cảnh bình yên tuyệt đẹp vào buổi bình minh. Đặc biệt trong khung cảnh có những con thuyền đánh cá lấp ló phía xa xa sẽ làm cho khung cảnh thêm phần đẹp mắt.

Hoàng hôn ở Đầm Ô Loan cũng là một thời khắc tuyệt vời, nhất là với những ai đam mê nhiếp ảnh.

Đến Đầm Ô Loan, du khách cũng đừng quên trải nghiệm hương vị hải sản tuyệt vời không thua kém gì một vùng biển nào. Các món đặc sản nức tiếng tại đây phải nhắc tới là cháo hào hay hào nướng mỡ hành, cua Huỳnh Đế…

Đôi nét thông tin cần biết về đầm Ô Loan

  • Từ trung tâm TP. Tuy Hòa, bạn đi theo quốc lộ 1A, đến chân đèo Quán Cau thì rẽ phải 1 đoạn ngắn nữa là đến Đầm Ô Loan. Đầm nằm sát QL1A.
  • Ô Loan là đầm nước lớn thứ hai sau đầm nước Phá Tam Giang của thành phố Huế (Phá Tam Giang là đầm nước lớn nhất Đông Nam Á).
  • Để thể hiện nét đẹp trong văn hóa dân gian của vùng biển nói chung và Phú Yên nói riêng. Vào ngày mồng bảy tháng giêng âm lịch, tại đầm Ô Loan là nơi diễn ra lễ hội đua thuyền rồng truyền thống giữa các xã của huyện Tuy An.
  • Đầm Ô Loan đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là thắng cảnh cấp quốc gia vào ngày 27/9/1996.

Xem thêm: Các điểm tham quan hấp dẫn ở Phú Yên

Kafin